20180917

Mañá, martes 18, pleno

Mañá martes 18 de setembro hai convocado un pleno. Como ninguén vai á sede electrónica do concello para mirar se hai ou non plenos (ou outras cousas) en boa parte polo intrincado que pode ser descubrir un documento, e á espera do prometido mapa, copio a convocatoria:

20180916

Nos tratan como si fuéramos imbéciles


La imbecilidad es una forma grave de retraso mental. Es mucho más que un simple y habitual insulto. Humberto Eco distingue entre imbéciles, idiotas y estúpidos Un vehículo para huir de la imbecilidad es la cultura. Hace tiempo que descubrí como la cultura era la peor enemiga de los mandarines. O como la televisión además de ser perversa alternativa a la lectura, era una invasora pandémica al servicio de la imbecilidad colectiva.
Mauricio Ferraris ha sido capaz de separar o clasificar los diferentes tipos de imbecilidad. Maligna, que llega a banalizar el mal; creativa, cuando nos obliga a ser excéntricos; técnica, señalando como muy actual lo que acontece con la red, pretenciosa, sentirse más listo que los demás; elitista, "si la uniformidad de las masas puede ser imbecilizante, lo contrario también"; política: "muera la inteligencia"; solemne, la que da lugar al elevado concepto que uno puede llegar a tener de sí mismo.
Ahora y con base en lo que antecede, hagamos una reflexión sobre lo que nos trasmiten por "tierra, mar y aire" los actuales dirigentes de la sociedad. Ahí está el quid para el éxito de ciertos programas de televisión, o determinadas conductas adictivas a las redes sociales, y los mensajes, directos y subliminares, que los políticos nos trasladan con su conducta.
Me encantaría que alguien nos sorprendiera con una tesis doctoral sobre el particular. Puede ser un médico. Puede ser un filósofo. Puede ser un sociólogo. Puede ser un pedagogo. Hasta puede ser un teólogo. Les propongo que un lector de Platón y de Aristóteles, con grado de Catedrático, y antecedentes de estudios en el maravilloso Seminario de Santa Catalina en la inmortal Mondoñedo, sea el Director del trabajo. Requiero por lo menos a tres Catedráticos de la Complutense o de Alcalá de Henares, con rebeldía probada, que sean tribunal del aspirante y su trabajo de posgrado. Hágase lo imposible para publicar tal tesis y oblíguese a las televisiones públicas a incluirlas en su programación cultural. Puede servir de guión para una película, una escultura como aquella de Rodín "El Pensador", o también "El Caminante" de Giacometti. Estaría en las consideraciones previas a cualquier trabajo sobre la adicción a máquinas, videojuegos y móviles.
¡De pronto me sucede como al Quijote, vuelvo ser Alonso Quijano!. Descubro que hasta me pueden acusar de plagio. Esta vez con la obra o el espíritu de tal, que reflejó José Zorrilla en "Traidor, inconfeso y mártir".
Pablo Mosquera Mata

20180912

FOSA SEPTICA E VERQUIDO NA ILLA PANCHA. Por Nuestro Faro

O colectivo “POR NUESTRO FARO” ven de remitir ao concello de Ribadeo o escrito que reproducimos de seguido. De xeito moi resumido diremos que se trata dunha chamada de atención ao Sr. Alcalde para que asuma o análise polo miudo do proxecto de legalizar unha fosa séptica que leva mais dun ano funcionando e un novo verquido cun sistema de depuración de dudosísisma eficacia. O “proxecto” técnico está publicado no BOPA de Lugo do pasado día 23 de agosto. O lector pode apreciar as numerosas contradiccións e supostas irregularidades atopadas polo noso grupo e comunicadas ao concello ao que se lle pide que defenda os intereses dos ribadenses e presente as pertinentes alegacións.


Sr. Alcalde de Ribadeo: Os abaixo asinantes, en nome e representación do colectivo POR NUESTRO FARO desexamos comunicarlle o seguinte:
Na lectura do “PROYECTO DE LEGALIZACION DE INSTALACION DE TRATAMIENTO Y EVACUACION DE AGUAS RESIDUALES, EN ILLA PANCHA” que se encontra en exposición pública no Concello de Ribadeo dende o día 24 de Agosto ate o 12 de Setembro atopamos unha serie de inquéritos que poñemos no seu coñecemento.
1º.- O proxecto devandito presenta na primeira páxina a data “Enero de 2018”. Non figura data de entrada no Rexistro Xeral da Xunta de Galicia, pero non deixa de sorprender que se expoña ao público en Ribadeo na última semana de agosto e nas festas patronais.
2º.- No Anexo nº 5 (Planos) aparece un plano de situación da foxa que “se pretende instalar” e mais do tubo e zanxa de verquido que se proxecta. Apreciase con toda claridade que a zanxa, ou unha parte dela, está proxectada fora da zona concesionada.
3º.- No documento da concesión non aparece reflexada esta nova foxa, nen as suas características técnicas, ne tampouco a sua ubicación. A única referencia que atopamos está na páxina 5, ap. 13 Que di: “Fosas sépticas y su modo de mantenimiento”, sen mais precisións. Tampouco aparece o actual proxecto de verquido e polo tanto os informes de Medio Ambiente, por riba dos comentarios que facemos mais adiante, non puideron ter en conta este verquido porque non existía no proxecto inicial. Entendemos que esta é unha falla sustancial e que afecta a todo o procedimento anterior poñendo en dúbida a sua validez.
4º.- En base aos dous puntos anteriores puidéramos estar diante dun cambio no proxecto básico que deu pe á concesión. Ainda mais o feito de que este novo proxecto se presente agora obriga a pensar que non estaba no orixinal. Se fose así estaríamos diante dunha “Modificación de la concesión” regulada no art. 88 do RDL 2/2011 (Ley de Puertos y Marina mercante). O devandito art. 88 esixe un “informe previo de la Autoridad Portuaria” para modificacións non sustanciais, pero no proxecto actual non figura este “informe previo”.
5º.-Na páxina 3 di textualmente: “La actividad causante del vertido es la actividad turística que el promotor va a desarrollar en la edificación…”. Sorprende a expresión “va a desarrollar” e da lugar a moitas dúbidas cando resulta evidente que a instalación hosteleira xa esta funcionando dende hai moitos meses e xa o estaba cando se redactou este novo proxecto de foxa e verquido.
6º.- Na documentación anexa a este proxecto aparece o documento “AUTORIZACIÓN AMBIENTAL” con rexistro de saída da Xunta de Galicia do día 24.10.2016. Resulta como mínimo sorprendente que a data deste documento sexa 18 meses anterior á que aparece na primeira páxina do proxecto actual (Xaneiro de 2018).
7º.- No párrafo terceiro desta “Autorización Ambiental” fálase dunha foxa séptica “ que disporá dun rexistro para o seu valeirado periódico”. En nengún caso se fala do novo verquido que agora se proxecta.
8º.- No ”ANEJO Nº 2 Normativa de obligado cumplimiento. Ap 10 Medio Ambiente e Impacto Ambiental” aparecen reflectidas unha serie de normas relativas a esta materia, pero non aparece a “Ley 21/2013 de Evaluación Ambiental (LEA)” que según os reiterados informes do Defensor del Pueblo (16.2.17, 24.5.17, 22.8.17, 4.1.18 e 3.7.18) sería a norma aplicable neste caso. Neste ponto sería procedente suliñar que no informe do Defensor do 4.1.18 dase conta de que a Autoridade Portuaria viña de recoñecer que ainda está pendente de realizar a “evaluación ambiental simplificada”. Ainda mais a normativa de impacto ambiental que se cita (RDL 1302/86) tivo polo menos cinco modificacións dende que foi aprobada hai 32 anos. Asemade non deixa de sorprender que neste apartado non se cita nengunha normativa sobre verquidos.
9º.- Unha simple visión do plano nº 2, onde aparece a conducción do verquido, permite apreciar que polo menos un tercio do mesmo transcurre por debaixo da estradiña de acceso aos apartamentos (ver tamén pax 6 párrafo 7). Mesmo pola sua anchura compre supoñer que será unha zona de maniobra de automóveis e vehículos máis pesados, de onde se desprende que ao cabo de pouco tempo será un terreo compactado no cal o drenaxe poderse ver obstruído con facilidade, producíndose o verquido ao exterior e sen filtrar, máxime tendo en conta que a zona máis superficial da zanxa estará cuberta por “ 300 mm de tierra procedente de la propia excavación como remate “(pax 8, párrafo terceiro). Resulta un tanto chamadeiro que os autores do proxecto técnico non se decatasen deste detalle do que non dan conta no seu informe.
10º.- Na páxina 6, párrafo 4 cítase a fosa de 200 litros de capacidade mentras que noutros apartados a capacidade é de 2000. Deixando ao marxe que poda ser un erro de transcripción suliñamos esta contradicción.
11º.- Na páxina 21, párrafo 2 declárase que a fosa xa está executada dende o “mes de abril”, (enténdese que se refire a abril de 2017). Sin embargo no primeiro párrafo da paxina 2 dase a entender, así como en outros mais adiante, que o proxecto inclue a fosa e o verquido. Resulta preocupante que se presente en xaneiro de 2018 un proxecto de fosa que xa foi executado nove meses antes e ainda mais sometelo a exposición pública oito meses mais tarde, precisamente coincidindo cas festas patronais de Ribadeo.
12º.- No apartado 4, pax 1, “Presupuesto” di “Fosa séptica cilíndrica”, cando no apartado 2 “Planos” plano nº 3 aparece unha planta e alzado de forma claramente rectangular.
En resumen, trala revisión efectuada cos nosos limitados recursos, entendemos qu existen notorias carencias e preocupantes contradiccións. Ainda mais o proxecto actual pretende legalizar unha fosa séptica que xa está construída e prestando servizo a uns apartamentos turísticos que levan mais dun ano con actividade. A maiores preténdese incorporar un verquido que non estaba proxectado anteriormente.
Por todo elo solicitamos ao Concello de Ribadeo que estude polo miudo este asunto, que crarexe se se tramitaron correctamente os informes, permisos e licencias para unha fosa séptica construída en Abril de 2017, cuxo proxecto se presenta no 2018 e proceda a presentar as alegacións oportunas en defensa dos intereses dos veciños de Ribadeo, do mantemento da Illa Pancha nas condicións que esixe a lexislación medioambiental e da tramitación correcta dun expediente que afecta nidiamente aos intereses devanditos.

20180903

Turismo mariñano. Pablo Mosquera

¡Me gusta y me apunto!. Por lo de pronto, no hace falta que tengamos la cita de FITUR. Es como las Navidades. Hay que disfrazarse para esas citas del calendario. Un calendario que hacen otros, alejados de nuestra realidad.
 Parte del espíritu mancomunado. Ya supone un cambio de actitud. Aquí, cada cual va a lo suyo y mira de reojo al vecino. Alguien llama para que todo el año, no sólo en verano, las gentes descubran, disfruten, se impregnen de un mar de cultura. Desde Isla Pancha hasta el faro de la Estaca de Bares. Desde Os Farillóns hasta las calles de Mondoñedo con el sonido de La Paula y la Ronda. Desde Sargadelos a San Martiño. Desde el Casco Histórico de Viveiro hasta el puerto de Burela. Desde el Museo del Mar en San Ciprián hasta El Caolín en Vicedo.
Tenemos gentes preocupadas y ocupadas, más allá de los políticos, más allá de la Semana Santa, más allá del Naseiro o la Maruxaina. Nosotros somos Camino hacia San Andrés de Teixido, viaje por o Valadouro desde La Pampillosa hasta O Cadramón, surf en Esteiro de Xove, o feria de San Lucas.
Resulta sorprendente, conocer la épica de nuestros balleneros; la relación de los Castro Marinos con los navegantes de cada tiempo. Es digno para gentes que buscan la cultura, escuchar al último carpintero de Rivera, contar los antecedentes que se remontan al siglo XIV para la construcción de embarcaciones, ya fueran para la Armada Invencible o para Las Reales Fábricas de Sargadelos. Pasear por Celeiro y que alguien explique cómo eran los tiempos del salazón y las conservas. Incluso, si te atreves, contemplar el mayor espectáculo del mundo; una vaga de mar en todo su esplendor desde una atalaya, o dar un paseo por la mar, con un patrón que describa nuestras islas, nuestras rías, nuestros viejos puertos naturales como el hermoso Rinlo, dónde puedes comprobar lo que eran las cetáreas para el marisco.
¡Estoy de acuerdo, querido Alfredo!. "A Mariña é un xeodestino único en si mesmo". La sociedad civil debe apoyar la iniciativa con máxima implicación. La juventud puede aprender y encontrar actividades que sean nuevos-viejos nichos de empleo. Si lo conseguimos, mi amigo Sito Otero Regal será feliz, desde su Camelot de Xunqueira; nuestro decano Suso de Foz, volverá a ser cronista para la capital de la otra provincia -Lugo- sobre lo que ofrecemos en Mondoñedo. Y desde luego, Carlos Nuevo Cal, podrá organizar reuniones para debatir sobre nuestro patrimonio histórico, artístico, costumbrista, ecológico y cultural.

20180902

UNHA ILLA DE TRES. Por Nuestro Faro

   No último pleno do concello de Ribadeo, celebrado o dia 31 de xullo, a concellerira do PSOE, Aurora González, preguntou al Sr. Alcalde pola resposta do goberno a unha pregunta acordada no pleno anterior sobre o uso por particulares dos espazos da Illa Pancha que non entraron na concesión para os apartamentos. “POR NUESTRO FARO” publicou notas nas que se daba conta do repetido uso destes espazos para visitas de persoas escollidas e fotografías, ben aireadas nas redes sociais.
   Malia que non téñamos grabada a resposta do rexidor suliñamos a sua actitude indiferente e distante nun asunto que representa unha flagrante discriminación para a gran maioría da sociedade ribadense e mais os visitantes que se achegan aos faro nestas datas. Porque o fondo da custión é este. ¿Porqué uns si e outros non? ¿E qué pensa facer o concello mais alá de mandar unha unha nota oficial e deixar pasalo tempo indefinidamente?. A resposta do Sr. Alcalde foi tan breve como intrascendente, limitándose a dar conta da sua notificación á Autoridade Portuaria.
   Como é sabido hai poucas semanas produciuse un cambio de goberno no Estado Español. Asemade o dia 3 de Xullo de 2018 o Defensor del Pueblo notificou ao noso grupo, e publicou una sua páxina web, un novo requeriento urxente á Autoridade Portuaria para que se dese resposta ao inquérito anterior datado o 4 de xaneiro de 2018 “sobre el inicio de un procedimiento de evaluación ambiental”. Esta falla de evaluación ambiental denunciada polo Defensor dende o seu primeiro informe (16.2.17) non foi recoñecida inicialmente pola AP, pero finalmente ante a insistencia do defensor a as preguntas do deputado Fernán Vello (19.12.17) acabou recoñecendo que a lexislación vixente en materia de protección á Rede Natura 2000 obligaba a completar ese estudo. Sin embargo o goberno anterior non moveu unha palla para levar adiante a devandita “evaluación”. Por ese motivo compre dirixirse ao novo goberno para que execute esa obriga e o defensor faino pedindo información “urxente”. ¿Qué fai namentras o goberno municipal de Ribadeo? ¿Qué facía cando bendecía os acordos da Autoridade Portuaria dos gobernos anteriores?. Antes todo eran parabens para “puertos” e agora, que hai unha posibilidade real de que os dereitos dos ribadenses sexan recoñecidos pola nova administración e o defensor insiste en pedir información urxente o alcalde lávase as mans, permite a entrada dos invitados escollidos sen presionar a puertos e falta ao respeto nos plenos deixando pasalo tempo e poñendo caras enfastiadas, desinterés, e mesmo dando a entender que o dereito dos ribadenses e visitantes a facer uso da illa e un asunto que lle tira do aire.
   POR NUESTRO FARO 22.8.18

20180816

O BURGO, AS VIÑAS E XUICES DE RIBADEO (documentos). Francisco José Campos Dorado

Diciamos nunha das narracións das pedras armeiras e Escudos de Armas de Ribadeo, artigo: “Escudo de Armas da Casa de García de Vilandriz-A Devesa” (tamén en La Comarca del Eo 9-Decembro-2017) que nos atoparamos cun documento que dicía en lingua galega e latín, escritura gótico cursiva, con data 13-Outubro-1310: “Pedro Ponzo, adelantado mayor del rey en Galicia, resuelve el pleito entre el concejo y alcaldes de O BURGO DE RIBADEO y el monasterio de San Salvador de Vilanova de Lourenzá sobre el caritel de la villa de Vilamariz...” Esta expresión: “O BURGO DE RIBADEO”, abre de novo a polémica da época da construción das murallas e da fortaleza de Ribadeo que non se sabe de certo.
Segundo a Etimoloxía, “burgo”, é un termo que provén do xermánico “burg”: “fortaleza”, “castro”. Na Idade Media nomeábase así, un núcleo de poboación formado arredor dun castelo ou dunha cidade amurallada, e posteriormente, dise dunha aldea ou vila pequena, dependente doutra maior ou máis importante, que ficaba próxima ("Gran Dicionario Xerais da Lingua". 2000). Como tamén hai outro dato certo de que Ribadeo foi Sede Episcopal desde o ano 1182 co bispo Rabinato ata o 1218 co bispo Pelaio de Cebeyra, pois nesas datas era unha poboación autónoma e non dependía de ninguén, dentro do contexto do Conventus Lucensis do Reino de Galicia. Pero aínda sendo Ribadeo unha vila pequena comparada cos tempos actuais, ¿como podemos dicir que daquela era pequena, comparada “con quen” a cen quilómetros a redonda?. Polo tanto, e baixo esta perspectiva, a expresión “O Burgo de Ribadeo”, refírese a “unha poboación arredor dun castelo ou á poboación dunha vila amurallada”. Ninguén sabe de cando databa a Fortaleza de Ribadeo, nin de cando foron feitas as murallas, pero segundo isto que acabamos de dicir, é moi posible que se poidan datar no século XIII, quizais incluso no século XII, bastante anteriores a denominación do Condado de Ribadeo dado a Pierre de Villaines no ano 1369, e por seguro, anterior o Conde Rui López Dávalos que compra o condado a finais do século XIV, e a quen algúns textos lle atribúen a construción da Fortaleza, pois foi o único Conde que parece pasou algún tempo en Ribadeo, nos vinte cinco anos que estivo este Condado baixo o seu dominio. Aquel documento de 1310, non chegou a satisfacer o noso desacougo, pois era mellor poder rematar o relato resolvendo a dúbida sobre a data de construción das murallas de Ribadeo, e da súa fortaleza. Polo tanto, perseguindo as mellores fontes documentais, chegamos aos Tumbos da Catedral de Mondoñedo, cuxo resumo fixo D. Enrique Cal Pardo, traballo que foi moi aplaudido e loubado polo noso veciño José María Rodríguez Díaz, pois aforra o traballo de moitos días a calquera que queira investigar sobre os aconteceres da nosa bisbarra.
Pois ben. Neles non atopamos o que andabamos buscando sobre as datas da muralla nin da fortaleza. Pero como moitas veces que se está a investigar algo, saltaron a nosa vista outros datos que falaban do BURGO de RIBADEO, así como, de acontecementos tamén interesantes para a nosa historia local, como son os documentos que falan das VIÑAS DE RIBADEO e sobre os seus XUICES, que tanto a riqueza das viñas, como a institución dos Xuíces dun Xulgado de Primeira Instancia, por desgracia, desapareceron do noso pobo, cousa que a día de hoxe, creo que poderíamos recuperar ámbolos dous, sen grandes esforzos pero con traballo continuado. Vexamos.
Seleccionando do libro “Documentos Medievais en Pergamino (871-1492) Catedral Mondoñedo” de Enrique Cal Pardo, atopamos os seguintes escritos, referidos a Ribadeo como BURGO, os seus XUICES e particularmente, o tema das VIÑAS que había en cantidade, e en algúns casos, incluso se nos dá a situación precisa de onde estaban. Facendo copia resumida dos documentos da sección Tumbos Catedralicios Escritos en Pergamino:
Documento 6. Idioma latín. Ano 1190. (Nota: nesta época a sede bispal da Igrexa Mindoniense, que non de Mondoñedo, estaba en Ribadeo, 1182-1218). “El Chantre de Mondoñedo, D. Pelayo Vilela, dio al Cabildo un busto de vaccis. Concedió igualmente a la Iglesia de Mondoñedo 4 sueldos leoneses sobre el quiñón que tenía, juntamente con sus hermanos, en su casa y VIÑAS.
Documento 14. Idioma latín. Ano 1218. “D. Pelayo de Cebeyra, Obispo de Mondoñedo (Nota.-máis ben Bispo Mindoniense), con sede en Ribadeo, dejó para su aniversario a los canónigos las vacas y las casas de Ribadeo y la VIÑA DE PELOURÍN. Está sepultado en Ribadeo. Murió el 3 de Noviembre (sin indicar fecha) Documento 236. Idioma latín. Mondoñedo, 17-Febreiro-1280. “Pedro Pérez de Ribadeo, canónigo y vicario del Dean D. F.Muñiz, junto con todo el Cabildo, aforaron para siempre a María Pérez, esposa que fue de Fernando Poncio de Villamayor, la heredad que estaba próxima a la casa de Pelayo Cidi, para plantarla de VIÑA, por la que pagaría cada año dos sueldos y medio de moneda corriente...”
Documento 337. Idioma latín. Mondoñedo, 3-Maio-1291. “Reunidos los Canónigos con el Obispo D. Álvaro, después de tratar el tema, resolvieron aforar las casa y VIÑAS DE RIBADEO, llamadas de Don GUYM, al Arcidiano de Azúmaga, D. Pedro Pérez, quien debía pagar todos los años a los administradores de los meses de San Cosme de la Marítima (de Barreiros) 100 sueldos leoneses por la casa y la VIÑA. Pagaría, además, la cuarta parte del fruto de la viña a los administradores... a excepción de la parte del Obispo, que fue de la heredad de Piñeira, por la cual daría 30 sueldos alfonsinos al Obispo, cada año...”
Documento 356. Idioma latín. Mondoñedo, año de 1292. El Deán D. Abril Eanes, con consentimento del Arcediano de Montenegro, D. Pedro Dieguez (Didaci), Procurador de Mateo Alvari, Administrador de los meses de San Miguel, arrendó la VIÑA DE RIBADEO... con las condiciones: que la trabaje bien, dé la 4ª parte del fruto al Administrador... la ponga (la VIÑA) en forquetas (furcis) y en madera (lignis candeicis) y en latas (latis integricis), so pena de 200 maravedís”. Documento 477. Idioma galego. Mondoñedo, 19-Septembro-1305. “El Deán D. Andrés y el Cabildo de Mondoñedo arrendaron a Domingo Fernández, Canónigo de Mondoñedo, la parte que al Cabildo pertenecía en las VIÑAS DE RIBADEO...”
Documento 567. Idioma galego. Mondoñedo, 9-Xullo-1311. “...arrendaron a Rodrigo Eanes, canónigo, y a Lopo Eanes su hermano, racionero, las cosas que el Cabildo poseía en la villa de Ribadeo y en su alfoz... que dió García por la VIÑA DEL CAMPO, y las OTRAS VIÑAS que tenía Miguel Martínez y Teresa, la Castellana... y las VIÑAS que tenía de Dª Marina... OTRA VIÑA que tenía Juan Martínez, detrás del muro...”
Documento 895. Idioma galego. Mondoñedo, 2-Xuño-1344. “Reunidos los canónigos, presididos por el deán D.Juan Deus, con consentimiento de Gonzalo Pérez, canónigo y administrador de los meses de la Administración de Riberas de Sante, aforaron para siempre a Diego Pérez, clérigo de San Juan de Piñeira, la heredad sita en Ribadeo, unida a la tapia de los Frailes de San Francisco, con la que lindaba por dos vientos y con el campo de la vía antigua, que salía de la villa de Ribadeo. Debía de PLANTARLA DE VIÑA y ponerla en forcas en madeira y...”
Documento 1016. Idioma galego. Mondoñedo, 26-Decembro-1366. “D.Ruy Sánchez, Arcediano de Salnés...dio a Pedro Ares, Arcediano de Montenegro, administrador de los meses de las Riberas de Sante...80 maravedís cortos...para compensar las VIÑAS que habían tomado en Ribadeo para construir el Monasterio de Santa Clara...” Documento 1041. Idioma galego. Mondoñedo, 11-Agosto-1378: “El Tesorero de la Catedral de Mondoñedo D. Ruy Días aforó para siempre a Martín Afonso, JUEZ DE RIBADEO y racionero de la Catedral de Mondoñedo, LA VIÑA, con su heredad, sita en el Molino de Ribadeo, que él había recuperado de Juan Cao, por la que debía pagar 50 maravedís por días de Navidad... Martín Afonso, no solo se comprometió a pagar la dicha suma, sino que obligó para ello OTRA VIÑA que él poseía en el expresado lugar, que parece que también estaba obligada a la Iglesia de Sta. María del Campo. (Notario: Juan Afonso, que lo era del Conde de Ribadeo) Documento 1056. Idioma galego. Ribadeo, 8-Xaneiro-1382: “En las casas de morada de Diego Fernandez, Juez, en la Rúa de los Ferreiros de la villa de Ribadeo, se presentó ante el dicho Juez el testamento de Martín Afonso, capellán y Juez racionero de Mondoñedo, difunto, a pedimento de Juan Afonso Cao, not. De ese lugar. El documento había sido otorgado ante el not.Fernando Ares en 21 de noviembre de 1381... contenía una cláusula... que el causahabiente tenía en foro de la Iglesia de Mondoñedo la VIÑA DEL MOLINO, que había sido de Juan Cao, con sus “salgueiros” y con toda la heredad... asimismo, que con esa propiedad se incluían DOS TIRAS DE VIÑAS contiguas al campo de Simón, que reportaban 32 sueldos a la Iglesia de Sta. María de Ribadeo...”
Documento 1057. Idioma galego. Ribadeo, 6-Febreiro-1382. “Juan Alonso Cao, vecino y morador de la villa de Ribadeo, habiendo vendido una viña a Ruy Dias, Tesorero de la Catedral de Mondoñedo y habiéndola aforado este a Martín Afonso, JUEZ y capellán que fue de la expresada villa, manifestó que éste, al morir, tuvo a bien dejársela... juntamente con OTRA VIÑA... Se comprometió igualmente a pagar el FORO DE VINO que pesaba sobre dicha VIÑA, con destino a los “malates” de la MALATERÍA de dicha villa de Ribadeo”.
(Nota. Aquí, un excelente dato cronolóxico sobre a Malatería de Ribadeo, que non coñecíamos o facer o artigo: “Escudo da Capela de San Lázaro”, (tamén en La Comarca del Eo, 10-Xuño-2017)
Documento 1100. Monforte de Lemos, 9-Febreiro-1389: “Traslado del testamento de Diego Pico, hijo de Álvaro Rodríguez y de María Basanta de Vivero, por el que... 2 gregorianos para ser dichos en S. Francisco de Ribadeo (convento)... Dejó a la Iglesia de Sta. María de Villaselán 15 mar.; a la de Santa Clara del BURGO DE RIBADEO, 40 mar; a los malates de Ribadeo, 10 mar. (supoñemos que é a igrexa de San Lázaro); a Santa Clara de Ribadeo, para la obra 10 mar... al clérico de Villaosende, un barril de vino y una duysima de pan... a la Iglesia de Sante, a su clérigo, un barril de vino y una duysima de pan...”.
Na sección dos PERGAMIÑOS SUELTOS.
Documento 94. Idioma galego, Ribadeo, 5-Outubro-1343. “Convenio entre Fernán Fernández, canónico de Astorga, procurador de Don Vasco, Obispo de Mondoñedo y los vecinos de la villa de Ribadeo, sobre las VIÑAS, casas, fosas, plazas y chantados y posesiones, esquilmos y rentas...”
No Tumbo Pechado da propia Catedral de Mondoñedo, o documento máis antigo data do ano 1381, pero D. Enrique Cal Pardo tamén resumiu outros Tumbos Catedralicios que comezan no ano 1122. E neste lote, atopámonos que os documentos que falan do Burgo de Ribadeo, a más antigo data do 5-Xuño-1378 (documento 1039): “Reunidos en el PaaÇo dos Cabaleiros el Obispo D. Francisco, el Deán D. Pedro de Ares y los demás miembros del Cabildo...hicieron un cambio con Ruy Díaz, Tesorero de la Catedral: El Cabildo daba al dicho tesorero para siempre el casal, con casas y heredade de S. Cosme de Barreiros, que habían sido de Fernán Pérez de Valoría... el Tesorero, a su vez, daba al Cabildo las VIÑAS y “obligación” que Martín Alonso, racionero de Mondoñedo, que moraba en el BURGO DE RIBADEO....cincuenta maravedís pagaderos en Navidad....”
Como comprobamos nestes documentos, o BURGO DE RIBADEO, noméase varias veces, así como os XUICES, que eran membros da igrexa, e as VIÑAS que eran moitas desde moi antigo, pero en poucos se atopa a situación dos viñedos que había no Concello de Ribadeo, así como, ningunha vez se nomean as especies de uvas que se plantaban.
Por outro lado, na Cartografía do Renacemento, na obra do ano 1586, “Speculum Nauticum” de Johann Wagenaer, da que se pode ler un extenso e exhaustivo traballo, na “Revista Local Ribadense” Nº0 “Rumbo a lo Desconocido” ano 2017, cuxo editor, D. Francisco Orol Carragal, Oficial de Puente da Marina Mercante Española, relata de forma detallada o texto latino da carta de navegación Nº13, referida á costa de “Galissen” comprendida entre o Cabo Ortegal e Luarca, e máis precisamente, á costa de Viveiro a Ribadeo, expresada en millas xermánico-holandesas (Nota: 1 milla xermano-holandesa equivalía a 2,97 millas mariñas do século XIV = 5500,44 m.)
Nesta carta dise que: “OFRECE ESTA REXIÓN ABUNDANCIA DE VIÑOS, SENDO EXCELENTES OS DE RIBADEO, TANTO TINTOS COMO BRANCOS, TAMÉN HAI EXCELENTES LARANXAS E MAZÁS, PERAS E CASTAÑAS, NOCES E OUTROS FROITOS DE GRAN PROVEITO E SAÚDE PARA A VIDA HUMANA”.
Cada día podemos comprobar, e levamos varios anos dicíndoo, Ribadeo ten unha historia antiga e medieval tan oculta, que temos que ir descubríndoa anaco a anaco e pouquiño a pouco, pois cada retrinco danos unha idea de algo extraordinario que non coñecíamos.
Sirva este pequeno artigo, para animarvos a buscar, e para desexarvos FELICES FESTAS DA NOSA PATRONA SANTA MARÍA DO CAMPO e do noso PATRÓN SAN ROQUE. Unha aperta e brindemos por un futuro excelente viño de Ribadeo, sen eucaliptos ao pé das casas, e coas súas hortas e fincas de labradiño plantadas de viñedos. Ánimo e a plantar riqueza propia, e non para alleos.

20180810

Desde aquellas sirenas hasta A Maruxaina. Pablo Mosquera


Recomiendo zambullirse en la obra de Luís Seoane. Miembro del grupo Os Renovadores, trabajando para una cultura gallega que recupere los valores éticos y estéticos, como instrumento que permita construir a "un hombre nuevo", para una Galicia ideal, dónde la democracia fuese la base de la política. De esta etapa es una ilustración con tintes lúdicos, fantásticos e imaginativos: "La Sirena pescada".
En 1948 Pablo Picasso acude al Congreso de intelectuales que se celebra en Breslau, y tiene la ocurrencia de dibujar en una pared de los apartamentos dónde reside, "la Sirena de Varsovia". Mi amigo y artista plástico Xavier Magalhaes, discípulo de Laxeiro, me cuenta como Laxeiro y Urbano Lugrís, compartieron bohemia en Vigo. Lugrís situaba a su amigo en tierra firme: "es un terrícola tocador de flauta". Ambos buscan la mar, las sirenas que se bañan en las múltiples y hermosas islas, desde la Torre de Hércules hasta las mágicas Cíes. De las diferentes recreaciones sobre el mundo subacuático de las sirenas, me quedo con La Sirena de Waterhouse, que atesora la sublime belleza que nos dejó el artista nacido en Roma en 1849, aunque totalmente influido por el neoclasicismo vitoriano propio de aquel Londres entre dos siglos.
Me pasa como cuando trato de repasar a los escritores que hicieron ensayos sobre El Quijote. Casi rozo el infinito...
Por eso, cuando le contaba a mi amigo Juan Queralt la leyenda de A Maruxaina, me escuchaba con aquella elegancia y serenidad más propia para caballeros del Siglo de Oro, y a continuación me convencía sobre que A Maruxaina, podía y debía ser nuestra Dulcinea. Y es que se imaginaba a un caballero cabalgando por las hermosas playas de A Mariña, para desfacer agravios, enderezar entuertos y proteger doncellas, y todo para honrar a la hermosa Sirena que se baña en El Escaramelado de Los Trileucos.
Muchas veces en la historia de la humanidad, para avanzar, antes hubo que retroceder. Creo que algo así, con todo acierto, pretenden mis amigos del Concello de Cervo. ¡Que la suerte les acompañe!, pues la razón, la tienen...
Una vez más, para superar a la Edad Media, con sus pestes y desolaciones, y adentrarse en el Renacimiento, hubo que regresar al Mundo Antiguo. Allí estaba la cultura que se había refugiado en los Monasterios.

20180807

Un libro para homenajear a nuestras gentes.Pablo Mosquera



Más de dos años y medio. Dándose las tres condiciones. Tiempo, voluntad de hacer. Material abundante a disposición. Pero por encima de todo, "devolver a nuestras gentes -sociedad- lo mucho que nos dieron". En esto consiste honrar al patrimonio de un pueblo. En tal consiste el orgullo de ser, pertenecer y estar, en una comunidad histórica.
"Islas San Cyprianus: Orgullo y Patrimonio" es un conjunto de sentimientos aforados con documentos, personajes, lugares en los que he sido inmensamente feliz. Los de mi generación somos la consecuencia del trabajo, ejemplo, costumbres y recuerdos, heredados de los antecesores. Mujeres y hombres, me temo que irrepetibles. Una oda para una estirpe que se agota. Pero, al menos, nuestros sucesores, si quieren, podrán saber de dónde vienen, quienes son, cual es el pasado sobre el que se construye nuestra sociedad, en la que les tocará ser patrones en las singladuras de la ciudadanía.
Parte de un lugar al norte del norte, metido mar a dentro, ventilado por los vientos húmedos que traen gotas de salseiros. Pero, desde "O Porto", siempre hemos convivido por esa hermosa Britonia de Maeloc, o esa provincia con capital en la inmortal Mondoñedo- rica en aguas, pan y latín-, contentos con las visitas festivas o feriales A Vila, dispuestos a echar un cantarín con las xentes do mar en Foz, vecinos de Burela y Xove, admiradores del Ribadeo que fue punto de partida para Sargadelos, o del Valadouro, trabajador y emprendedor, dentro de la ruta del Mariscal Pardo de Cela.
Algunos de los personajes del libro ya no están. Se marcharon por el poniente o el levante. Pero los tenemos con nosotros en cada tertulia entre los que somos de aquí. Y es que la carta de naturaleza de un lugar mágico, encantado, sublime, como nuestra Mariña, no se obtiene con el empadronamiento. Se alcanza con un compromiso que se renueva constantemente a base de orgullo identitario y servicio a Galicia.
Mis padrinos, otro lujo. Siempre he presumido de tener los mejores amigos. No sólo por relación humana. También por su extraordinaria trayectoria. Carlos Nuevo Cal, Cronista de la Ciudad con el Casco Histórico más hermoso, preñado de personajes majestuosos. Los amigos del Seminario Estudos Terra de Viveiro. Los amigos del Conservatorio Profesional de Música. Los Caballeros y Damas del Mariscal e Isabel de Castro. Alfonso Otero Regal, artista consagrado y máximo exponente de una cerámica que supone colocar tierras, fuego, colores y diseño, por esos mundos de Dios.
Gracias al Concello de Cervo-Sargadelos. Su implicación en la defensa y proyección de nuestro patrimonio histórico, artístico, religioso, ecológico, es una muestra inequívoca de apuesta por la riqueza y el empleo. Gracias a su Alcalde. Hombre culto y decente. Vecino con profundas raíces en nuestra tierra azul cobalto, mica y caolín.
Por todo esto, comienzo el peregrinaje. Deseo con fervor que el libro se lea en toda A Mariña, en Lugo, por los que son de aquí, por los que nos visitan y quieren saber lo que disfrutan. Comenzaré en La Casa del Mar -como debe ser, con un libro lleno de mar- el martes 7 de agosto. seguirán las ferias del libro en Viveiro, Foz, Burela, Mondoñedo, Valadouro, Ribadeo y Lugo. Pero también lo disfrutaremos en Celeiro y Cervo. Y, para completar, esa imprenta de la que parte cada semana nuestro querido Heraldo de Viveiro.

20180804

Atento, un paso máis camiño da residencia

Estes días pasados deuse un paso máis camiño da eclosión da nova residencia de maiores de Rbadeo. Non é doado seguilo, máis cando agora hai un período de trinta días para que os administrados (e dicir, nós, o pobo) podamos intervir na redacción de documentos de xestión e a web do concello é transparente como un laberinto daqueles feitos con paredes de vidro. Por iso vou tentar ordealo. Primeiro, a nota de prensa do concello:
NA SEDE ELECTRÓNICA ESTÁ O BORRADOR DO REGULAMENTO
Residencia de maiores
27/07/2018

O equipo de goberno someterá a aprobación no pleno do vindeiro martes, 31 de xullo, a memoria social, xurídica, técnica, financeira e de xestión da residencia de maiores. Esta semana celebrouse a primeira xuntanza da comisión de estudo da que forman parte Deputación de Lugo e Concello de Ribadeo. Esta memoria estará exposta ao público durante 30 días para a presentación de alegacións.
O alcalde, Fernando Suárez, explicou que "durante estas semanas e meses levamos traballando con discreción, pero con moita intensidade, no noso soño colectivo que é a residencia de maiores de Ribadeo, facendo entre todos os grupos, e en estreita colaboración cos técnicos e cos políticos da Deputación de Lugo, esta institución que sempre, desde o primeiro momento, apoiou esta gran acción, como é a residencia de maiores de Ribadeo".
O rexedor contou que "agora, nesta semana que está rematando, xa tivemos a primeira comisión de estudo do que van ser as memorias e a documentación que é necesario por lei elaborar, como determinar a forma de xestión, o réxime de funcionamento, o réxime económico e de acceso deste centro de atención de persoas maiores".
Suárez Barcia dixo que "o pleno da Corporación para o martes que ven, en sesión ordinaria, tomará en consideración todo isto, aprobarao e estará exposto ao público durante trinta días para a presentación das pertinentes alegacións. Ademais desde o día de hoxe, venres, e por un prazo de quince días temos tamén publicado na sede electrónica do Concello de Ribadeo, na área de participación cidadá, os borradores de ordenanzas e regulamentos que van rexer o funcionamento da residencia, para o cal os interesados poderán manifestar a súa opinión". E engadiu que "todo isto facémolo cunha novidade lexislativa, que entrou en vigor hai moi pouco tempo, que é o artigo 133 da lei 39/2015, de que hai que dar participación cidadá incluso en fase de borrador, antes de que se adopten acordos. Polo tanto, a partir de hoxe, todo aquel que queira poderá ir vendo cal é o resultado do traballo que levamos facendo en todos estes meses os técnicos do Concello e da Deputación, os responsables políticos da Deputación e responsables políticos do Concello, sempre atendendo aqueles criterios e aqueles principios inamovibles e polos cales loitaremos ata o final, que é unha residencia preferentemente para a xente de Ribadeo e a prezos asumibles para as xentes de Ribadeo, moi singularmente para aqueles que non teñan tantos recursos como outros".
O alcalde asegurou que "durante este verán traballaremos nos plenos coas aprobacións iniciais, coas exposicións públicas e coas aprobacións definitivas de toda esta documentación, base imprescindible e fundamental para solicitar o PIA, o permiso de inicio de actividade, á Xunta, xa que non nos puxo un peso en todo este proceso polo menos que non poña máis paus nas rodas, e así con toda esta documentación, entre o Concello e a Deputación, poidamos poñer a funcionar esta residencia canto antes. Polo tanto, un bo paso que imos dar este vindeiro martes".
Despois da nota de prensa, houbo un pleno, o día 31, ó que só puiden asistir ó comezo, no que se expresaron algunhas dúbidas sobre os documentos, pero no que foron aprobados, e pasan a ser de exposición pública, como anuncia o BOP:
 Os documentos en si son difíciles de atopar. Atópanse en http://ribadeo.sedelectronica.gal/transparency/b070194e-3ac9-48eb-8365-105340691f3e/, un portal o de transparencia do concello, que por certo pode dar algunhas sorpresas agradables a quen se mergulle nel. Os documentos son os seguintes:




En fin, agora queda o discutilos, e realmente facelos 'públicos' no sentido de ser de dominio público tanto no seu coñecemento como na intervención para a súa aprobación definitiva.

20180731

Naufraxios en Ribadeo? Si, naufraxios

Só unhas poucas verbas para levar a un lugar con abondas máis. Trátase do blog 'Naufraxios en Ribadeo', con información sobre os últimos naufraxios nos arredores. Un proxecto académico que parece que non tivo un recorrido moi longo, mais que deixou o seu rastro. Un rastro a seguir, tras os pasos do Suárez Iriarte, Siempre Casina, Nuevo Amadorín...

Vídeos e fotos da procesión do Carme de Ribadeo 2018 dende a Ponte dos Santos

Vídeos e fotos da procesión do Carme de Ribadeo 2018 dende a Ponte dos Santos, o mesmo día (29/07/2018) no que a ponte cumpre 31 anos dende a súa inauguración (29/07/1987).







20180730

Agosto nas Virtudes de Arante

Con agosto comeza unha nova tanda de visitas ó santuario da Nosa Señora das Virtudes de A Ponte, en Arante. Se non a visitaches, xa sabes...

20180706

Ribadeo indiano 2018

Por se a alguén non lle chegou o programa... en varios formatos:



A torre dos Moreno e o concello: documentos

Comoqueira que estes días están a verse na prensa diversas novas sobre o futuro da Torre dos Moreno, deixo aquí un brevísimo resume do pasado e as notas que o concello puxo a disposición o día 4 de xullo a raíz da xunta mantida o día 3, deixando o dar a miña opinión para outro momento:
A.Resume:
Dende hai varios anos, Paisajes de Asturias ten mercado pouco a pouco a maioría da propiedade. Hoxe, o concello ten unha parte minoritaria que ademais estivo documentada de xeito deficiente, e outra parte, a máis pequena segue en mans de descendentes de emigrantes dispersos por sudamérica. A Torre necesita de conservación e hai xa máis unha década que se comezou con algún traballo para atallar as necesidades máis urxentes cara a evitar a súa caída. Os custes xuntáronse ás técnicas necesarias para unha rehabilitación integral como impedimento para facer posible o futuro da torre. O concello comezou un proceso para poñer en claro a súa propiedade e, no medio, pasou o centenario da Torre dos Moreno sen celebración.No medio tamén, novas coma esta do 2011 do El País: "La incierta vida de la Torre dos Moreno. Una firma asturiana se hace con la mayoría del inmueble de Ribadeo y planea rehabilitarlo antes de 2015" (pola metade do orzamento previsto polo arquitecto encargado das rehabilitacións previas, Ernesto Cruzado)
B1.Nota de prensa do concello.

A REHABILITACIÓN DO EDIFICIO É MOI COSTOSA
Torre dos Moreno
04/07/2018
O Concello segue a dar pasos para a busca dunha solución definitiva para a Torre dos Moreno. A proposta adoptada nas últimas horas pola xunta de goberno, e explicada aos voceiros municipais, consiste na permuta da parte da propiedade municipal (o 21,25%) por unha edificación situada na praza de Abaixo, a carón do Cine Colón. Dito inmoble entregaríase ao Concello rehabilitado e a el trasladaríase o xulgado de paz de Ribadeo.
O alcalde, Fernando Suárez, explicou que "onte demos varios pasos para a busca dunha solución definitiva, legal, posible e segura para a pervivencia da Torre dos Moreno, como un dos emblemas mais salientables de Ribadeo e con unha seguridade e un ornato público que disipen os problemas de seguridade que pode ter a futuro de persistir nesta situación de semi ruina".
Para o rexedor "hai ter en conta que o Concello só é propietario dunha parte minoritaria da Torre dos Moreno, un 21,25%, correspondendo a parte maioritaria, un 60%, á empresa Paisajes de Asturias. Desde hai anos estivemos traballando nunha saída razoable con esta titular maioritaria, polo que despois dun complexo expediente instruído e informado nos últimos meses coas aportacións dos técnicos e xurídicos municipais, a xunta de goberno aprobou unha serie de medidas encamiñadas a dar a mellor saída posible a este reto que temos desde hai anos".
Suárez Barcia relatou que "a proposta adoptada, que onte foi explicada tamén aos voceiros municipais polos técnicos do Concello, supón varias situacións. Por unha banda, a permuta da parte da propiedade municipal por un inmoble situado na Praza de Abaixo, a Carón do antigo Cine Colón. Este inmoble entregaríase ao Concello rehabilitado e a el preténdese trasladar o Xulgado de Paz de Ribadeo, despois que non fructificase acordo algún coa Xunta de Galicia para que nos axudase a rehabilitar o actual, tal e como nos demandan desde hai tempo os sindicatos de funcionarios da administración galega. Esta permuta conta co informe favorable dos técnicos e xurídicos municipais posto que o importe entre o aportado e o recibido é favorable ao interese público municipal".
E engadiu: "e por outra banda, darase conta á Xunta de Galicia por se, en atención á Lei de Patrimonio de Galicia, esta quere exercer os seus dereitos de tanteo e retracto por se quere asumir a parte da propiedade municipal, dado que ela (a Xunta) si que ten infinitamente mais recursos económicos e competencias legais para facerlle fronte á conservación e uso desde edificio. Outras posibles saídas como a adquisición total da Torre dos Moreno ou mesmo a colaboración na súa rehabilitación integral coa nosa porcentaxe de participación foron sendo descartadas por motivacións de desproporción económica e por cuestións de legalidade".
O alcalde ribadense subliñou: "hai que ter en conta que unha valoración aproximada do custo de rehabilitación integral suporía uns 5 millóns de euros, o cal sería comprometer toda a inversión municipal durante moitos anos para funcións que non son propias para un Concello nin útiles para os veciños. A opción de participación na rehabilitación na parte que nos correspondería (21,25%) superaría o 1.000.000 euros e supoñería investir fondos públicos a un ben de natureza maioritariamente privada cando a porcentaxe do Concello son partes proindivisas de todo o edificio, polo que tampouco se podería obter ningún rendemento destas inversións (polo menos nun período razoable de tempo, e estando a expensas das condicións da parte propietaria maioritaria)".
Fernando Suárez dixo: "estamos seguros que calquera das saídas que se poidan propoñer, xerarán debate e controversia, ideas de todo tipo, etc, etc. Pero aquelas persoas que temos a representación pública dos veciños temos que atender sempre a garantir o mellor interese público, xunto coa salvagarda da seguridade pública, algo que a día de hoxe non está garantida. Queremos polo tanto que iso mude e que a Torre dos Moreno poida estar rehabilitada e segura nun curto período de tempo".
Esta nota de prensa ía acompañada en teoría, na web de dous documentos:
B2.Certificación do acordo da Xunta de Goberno

B3.Proposta da alcaldía (maio 2018)
O segundo documento dispón dunha ligazón na web, http://ribadeo.gal/actualidade/nova.php?id=2805&lg=gal que non está operativa, e polo tanto non se pode descargar, pero que espero que pase a estalo nalgún momento. Tentando procurala pola rede, non aparece tampouco. Se a logro, poñereina aquí...
--
O acordo, noutras plataformas:

Acordo de Xunta de Goberno para a Torre dos Moreno (20180703) by Antonio Gregorio on Scribd


20180705

NOVO INFORME DO DEFENSOR SOBRE A ILLA PANCHA

A illa Pancha, por Jose Mario Pires / CC BY-SA 4.0

No día de onte recibimos un novo escrito do Defensor del Pueblo sobre a Illa Pancha, que reproducimos íntegramente pola sua brevedade:
Con relación a la queja arriba indicada, el 4 de enero de 2018 se SUSPENDIERON la actuaciones practicada por esta institución con la Autoridad Portuaria de Ferrol, hasta tanto no se remitiese el estudio realizado sobre el proyecto de rehabilitación del Faro de Isla Pancha y la decisión adoptada sobre el inicio de un procedimiento de evaluación ambiental. Ante la tardanza en recibir la información, se le informa de que con esta misma fecha se ha solicitado su remisión urgente. Una vez que la Administración la remita, se le comunicará su contenido y las actuaciones que en su caso procedan.
Enténdese con toda claridade que o goberno anterior deixou colgado este asunto e non deu resposta á petición do Defensor despois de comprometerse por escrito, tanto con esta institución como na resposta ao deputado Fernán Vello (19/12/17). Mentres non se demostre o contrario o goberno do PP non moveu palla para iniciar a avaliación ambiental que esixe a lexislación europea, española e galega para os proxectos que poidan afectar á Rede Natura 2000. E así estamos dende o 30 de xunio de 2015, cando se aprobou a concesión e dende o 17 de febreiro de 2017, cando o Defensor informou por primeira vez da falla destes informes preceptivos.
Compre suliñar que na páxina web do Defensor hai constancia de que o concello de Ribadeo tamén recibiu este escrito. Agardaremos a ver se segue poñéndose de canto ou vai tomar algunha iniciativa.
Como se pode apreciar o Defensor solicita agora a resposta “urxente”, pendente dende hai seis meses. Segundo se pode ler nalgúns medios o novo goberno socialista procederá a renovar os cargos directivos na Autoridade Portuaria nas próximas semanas.
Deixamos esta información e seguiremos agardando os seguintes movementos.
Colectivo POR NUESTRO FARO
Ribadeo, 4 de Xullo de 2018

20180703

Concentración polas pensións

Ser xubilado non significa estar retirado... máis ben ó contrario, implica ser máis consciente dalgunhas cousas e poñerse en marcha en consecuencia desa consciencia.

20180620

NOVOS TEMPOS PARA O FARO DE RIBADEO

Vella foto da pasarela á illa Pancha

Co remate da xeira mais negra da democracia española e a chegada do novo goberno corren outros aires na administración e compre revisar os temas pendentes na tramitación do proxecto hostaleiro da Illa Pancha. Lembraremos, de vagar, que estes asuntos sempre están abertos, e pequenos cambios climatolóxicos poden facer que os ventos viren cando menos se agarda, e o que parecía imposible faise viable dun día para outro. Por exemplo compriría revisar un proxecto trufado de intereses do mais variopinto, obscurantismo e ineficacia, como é o caso de “Faros de España” que en seis anos xa sabemos ao que chegou. Sen invocar ningún revanchismo, calquera goberno que queira ventilar minimamente a pestilencia herdada terá que pararse un pouco a levantar algunhas alfombras.
No caso concreto do Faro da Illa Pancha hai unha ringleira de inquéritos que deberan ser reprantexados nos próximos meses.
En primeiro lugar temos a falla de informe de non afección a Rede Natura 2000, recoñecida pola Autoridade Portuaria na última resposta aos requerementos do Defensor del Pueblo e polo goberno anterior diante das preguntas do deputado de En Marea, Fernán Vello. Hai que suliñar aquí que o Defensor emitiu tres informes (17 de febreiro do 17, 22 de agosto do 17 e 4 de xaneiro do18) nos que inequívocamente argumenta as carencias do expediente devadito.
En segundo lugar temos a pregunta pendente de respostar polo defensor e pola autoridade portuaria encol da medición dos terreos incluídos na concesión. Como é sabido a concesión abarca cincocentos metros cadrados, pero está por crarexar se non debera incluír a totalidade da illa (4300 m2 só a cuberta vexetal) que está sendo explotada para o negocio hostaleiro, o cal rebasaría os 2500 m2 que son o límite legal para a concesión directa que se tramitou.
En terceiro lugar está o problema da memoria económica de viabilidade do proxecto, que en caso de existir foi redactada incluíndo unha cafetería que posteriormente non foi aprobada.
En coarto lugar está o asunto do acceso exclusivo dos clientes dos apartamentos e prohibido para os veciños e visitantes, sen que haxa explicación legal desta discriminación.
A estes temas pendentes de crarexar no caso do faro da Illa Pancha engádese o fracaso absoluto do proxecto faros de España que ten ,como trasfondo, uns custes ate agora descoñecidos a toda a enxurrada de influencias, enchufes e corrupcións acreditadas polos tribunais na xestión do extinto gobernó da gaivota.
Folga suliñar que o concello de Ribadeo ten unha nova oportunidade de retomar os compromisos que foi deixando voluntariamente nas cunetas, como foron as tres consultas á Autoridade Portuaria respostadas con vaguedades, o seu compromiso de defender o acceso libre dos veciños e a concesión das licenzas con tantos inquéritos sen resposta. A ver se agora canta a galiña.
O noso grupo, despois de tres anos segue mantendo o obxectivo para o que foi creado: evitar a privatización da Illa Pancha e promover o seu uso social e cidadá. Agora o novo goberno socialista ten a pelota no seu tellado.
 Colectivo “POR NUESTRO FARO”
 Ribadeo, 20 de Xuño de 2018

20180611

A MORTE VIVA. Francisco José Campos Dorado


Dentro da Ermida de Nosa Señora Santa María das Virtudes da Ponte de Arante, encóntrase esta figura que forma parte, entre outras, das preciosas, e mal, moi mal e moi precariamente conservadas pinturas murais, que mandou facer en 1516, D. PERO PARDO DE AGVIAR SENNOR DEL COTO DE SAN MARVGO, como reza a lenda baixo ditas pinturas (véxase a súa xenealoxía no artigo “ESCUDO HERÁLDICO DA ERMIDA DE NOSA SEÑORA DA PONTE DE ARANTE”, tamén en La Comarca del Eo, 23-Decembro-2017).
Estas pinturas, sen lugar á miña dubida, foron feitas por un gran mestre pintor, por desgracia anónimo ata o día de hoxe. Digo que foron feitas por un gran mestre, non so porque están ben feitas, coa agudeza dos trazos ben perfilados, definidos e ben debuxados, senón porque, co cualificativo “gran” quero expresar que ademais do coñecemento da técnica e arte da pintura, tamén ten coñecemento do misterioso mundo esotérico dos símbolos.
Esta figura representa á MORTE VIVA: “situada na nave ó lado dos fieis para que estes non poidan eludir a súa presencia, sempre a esquerda, orientada ao Norte, no reino do Demo, do frío e das tebras” (Cadernos de Investigación IES Dionisio Gamallo Fierros de Ribadeo, Nº6, 2005, páx.17). Excelente descrición da situación da figura, pero ese esqueleto que está medio en sentadillas cun arco tensado en disposición de querer disparar unha frecha cara ó altar, parece querernos dicir algo máis.
En primeiro lugar o esqueleto ten un corazón vivo, de cor vermello, de aí o de a Morte VIVA. Por outro lado, interpretouse o símbolo da frecha como a terrible lacra da PESTE, algo que na Idade Media propagaba a Morte a milleiros de individuos. Outros interpretan a escena, como: “unha alegoría da morte... coa pretensión de resaltar o papel de María como intercesora que redime os fieis dos seus pecados, por iso apunta ao presbiterio onde está a imaxe de Nosa Señora das Virtudes...” (Nosa Señora das Virtudes, Emilio Piñeiroa Lozano, 2018, páx.36)
Esta última interpretación cristiá pode ser a máis acertada. Pero no caso de que se pensara fora a PESTE, nesta figura, persoalmente dubídoo, ¿por qué?. Porque o esqueleto está pintado apuntando a frecha cara ao altar, e si a Morte propagaba a peste coas súas frechas, a figura tería que estar disparando a frecha cara aos fregueses, pois é aos homes e as mulleres a quen quere matar, e polo tanto non estaría disparando cara o Sagrario, a Deus e ós Santos que están no altar.
Entón ¿que representa esta figura da MORTE VIVA?
O adxectivo “esotérico" proben do grego “esoterikos” que significa: “reservado aos únicos adeptos”, e aplícase a todo o que é misterioso e incomprensible para a maioría das persoas, o que impide revelar aos non iniciados algunhas partes dun rito ou dunha doutrina, sobre todo relixiosa. A este adxectivo oponse, “exotérico” do grego “exoterikos” que significa: “destinado ao público”....., “exotérico” remítenos a “forma”, mentres que “esotérico” relaciónanos co “contido” (El Simbolismo Esotérico, M. Centini, Editorial de Vecchi, 2001, páx.9-10). Así, tan sutil diferencia como a destas dúas palabras, que son practicamente iguais a excepción dunha “s” que cambia por unha “x”, pode ser o significado e interpretación das figuras simbólicas. Na Heráldica, isto ocorre de cotío, e a forma de cada figura, a súa posición a destra, a sinistra, arriba, abaixo ou de fronte, significan algo distinto, o cal debe terse moi en conta a hora de interpretar cada brasón.
Pois ben. No mundo hinduísta e no budismo, esa figura da Morte dispara tamén unha frecha cun arco, pero a súa interpretación e moi distinta. Neste caso a morte ten collido fortemente pola cintura ao Home, representado polo Arco, co que lanza a sílaba sagrada OM, esa vibración cósmica que deu vida o universo, e que no mundo cristián podería interpretarse como o sopro divino que deu vida o home, a ALMA do home, a cal, unha vez disparada, cruza o espazo baleiro da IGNORANCIA para alcanzar ao SER SUPREMO, ó Máis Alto, ó verdadeiro DEUS que está no altar, no sagrario.
Outra interpretación paralela, dinos que a frecha é o EGO, o propio EU da persoa, do home, que é lanzado pola MORTE VIVA, para liberalo da individualidade, do EGOÍSMO, para abrirse paso ao encontro do ABSOLUTO, do CREADOR, para alcanzar a auténtica e suprema SABIDURÍA.
Esta interpretación oriental parece ser máis acertada que aquela da PESTE, pois a Morte disparando cara o altar para facer dano a aquelo que o altar representa, non parece consecuente, nin lóxico. Por esta mesma razón lanzar a ALMA cara a María para que sexa intercesora ante DEUS, pode ser tamén unha boa interpretación.
Pero entón xúrdennos outras preguntas, e non sinxelas de responder. ¿Quen foi o autor, o mestre que realizou tal pintura? ¿Seguro que tódalas pinturas son da mesma época, e foron feitas polo mesmo mestre?
Haberá moitas dúbidas o respecto. Pois si ben, D. Pero Pardo de Aguiar, mandou facer un mural onde as figuras representan escenas exclusivamente de devoción relixiosa cristiá, a MORTE VIVA, en cambio, é representación dunha figura que ensina FILOSOFÍA, e pola interpretación, antes dita, Filosofía Oriental, que puido ser traducida o saber cristián, como se fixo con decenas de outras. ¿Quen era entón ese home que tiña este tipo de coñecementos na nosa bisbarra? Puidera ser que houbera algún veciño con coñecementos tan exclusivos para a época, quizais un Mestre pintor que rexentara unha Escola de Pintura e que estivera inmerso no movemento de renovación do Renacemento?. Non o sabemos, pois ó ser Ribadeo porto de mar desde a máis remota antigüidade, non sabemos que veciños chegou a haber en Ribadeo, e non hai padróns completos e específicos de cada veciño, nin das profesións, nin dos gremios artesáns aos que cada un pertencía.
Pero quizais, incluso, o Mestre non era de Ribadeo nin dos contornos, e puidera ser un Peregrino que percorría o Camiño de Santiago en busca das súas propias revelacións para poñer en claro o seu propio elucidario, e que por circunstancias descoñecidas, puido verse involucrado no deseño e creación das pinturas da Ermida de Nosa Señora Santa María das Virtudes da Ponte de Arante, nas que participou, e deixou a súa impronta filosófica na figura da MORTE VIVA, e ¿nalgunha figura máis? ¿Quen era aquel sabio peregrino? Seguramente nunca o saberemos, pero sen dúbida deixounos unha magnífica obra para admirar e, sobre todo, para facernos reflexionar, pois despois de toda unha vida de traballos e sacrificios, o final, aínda non sabemos nada.

20180607

Arte en Ribadeo

O castelo San Damián (parece que cada vez menos), a antiga oficina de Turismo, ou a nova, son algúns lugares que se usan en Ribadeo para exposicións. Con menos recorrido social, pero ás veces abondo máis público, o IES de Ribadeo Dionisio Gamallo tamén é usado para exposicións, xeralmente dos propios alumnos. Non me estou a referir actividades como a exposición de paneis sobre Mª Victoria Moreno que aínda cobre as escaleiras centrais do centro educativo, senón a outras, como a que está na actualidade exposta e a partir do próximo martes participará no CENIMA focense nunha exposición impulsada arredor da figura de Juan Puchades Quilis.
Preguntados sobre as súas obras, algúns dos autores e autoras e tamén visitantes, asígnanlles unha interpretación, emntres que para outros é só unha representación estética. Velaeiquí algunhas das obras expostas:








20180605

O acto de presentación do libro e mesa redonda en memoria de José María, en vídeo

Realizado o sábado no acto por José Antonio Abella Albo.

No día mundial do medio ambiente, Ribadeo...

5 de xuño. Día mundial do medio ambiente. Hai moitas loitas por cubrir a favor do medio ambiente, mais hoxe por hoxe, a fronte máis importante, a elixida como tema para 2018, é a contaminación por plásticos. Nin siquiera os gases de invernadoiro, que están levando a un cataclismo ó planeta con data case fixada.
O lema, rexeita o que non podas reusar, pon o acento en que a xente debe liberarse da excesiva confianza nas cousas dun só uso ou rexeitables, pois teñen severas consecuencias para o medio ambiente. Debemos liberar a natureza, a vida silvestre e a nosa saúde dos plásticos.
Un sumidoiro, na r/ Villafranca, tapado con plástico por dentro. Publicado en 'De todo, no verán e e en Ribadeo' (2009)

Algunhas entradas do blog con alusións ós plásticos:
Navegando mares de plástico.
Ribadeo e a reciclaxe.
Saca o teu gran.
Cando menos curioso: Coge3, concienciación/acción
As nosas costas: navegando mares de plástico
Galicia: operación acordeón e síndrome de Estocolmo
Santa Cruz pre xira.
Do (noso) mar... contaminado.
Paraugas de vidro.
Unha vista de domingo.
Lagoas.
Xornais de turismo en secano.

20180604

Pensións adecuadas? Non aínda.

Non, un cambio da sociedade non é automático despois dun cambio de goberno. Nin as leis cambian de xeito automático. Por moitas esperanzas que se teñan postas. Aí está o Premio Nobel a priori de Obama, que terá sido bo presidente  ou non, mais o premio Nobel da Paz parece excesivo.
Por iso o movemento a favor das pensións públicas continúa. Porque polo momento, pouco ten cambiado.
En Ribadeo o sábado 2 de xuño tivo lugar a última reunión. Pode compararse con outras anteriores (a pesar de que por esta volta, case se solapa coa anterior):
Perparándose para o acto.





Esta, collida do Facebook de Modepen-Ribadeo.
E agora e fotos de Suso Fernández, concentracións do 16 de abril:
Do 21 de febreiro:
No medio houbo unhas cantas concentracións máis, claro. E máis que se pretenden no futuro, ḿentres a cousa non cambie. E iso non significa cambio d goberno, senón máis ben de sistema.


20180603

Presentación do libro e mesa redonda: José María Rodríguez Díaz

Onte domingo no salón de actos da Casa do Mar tivo lugar a mesa redonda e presentación do libro 'José María Rodríguez Díaz, In memoriam'. A poucos metros, no mesmo edificio no que traballou durante anos no Instituto Social da Mariña.
O acto desenvolveuse como estaba previsto: fun presentando ós participantes na mesa, ó alcalde de Ribadeo, a José Antonio Ares, unha das dúas persoas que acoderon a José María  e coas que comezou o proceso para lograr a residencia, participante na plataforma veciñal e na comisión oficial, a Pablo Mosquera, presidente dos Aventados e colaborador con José María en diversas ocasións, a título persoal ou a traverso das asociacións, a Pancho Campos, presidente de O Tesón, sociedade na que José María deixou impronta, pasando boa parte dos seus últimos anos na directiva, e a Marta Rodríguez, que como filla de José María non necesitaría doutras credenciais para estar na mesa. Interviu tamén, de xeito extraordinario Sabela Martínez, filla de Antón Aneiros, gran amigo de José María.
Cincoenta persoas atenderon ó acto, no que se resaltaron aspectos diversos da persoa que foi José María. Non se tratou dunha homenaxe, de honralo, que era honrado xa de por si, senón dun acto de lembranza, de cariño e de recoñecemento un ano despois do seu pasamento co motivo da presentación dunha obra inédita, que inclúe dous libros, sobre 'o gardarríos' e a 'versión Ribadeo' que el deixou preparada da súa obra sobre 'O cura vello', xunto con aproximacións a José María de diversas persoas e un listado de artigos publicados por el xa no século XXI.
Na masa redonda destacáronse cousas como a súa adicación ó interese público, amosada unha e outra vez, ó tempo historia interminable e interminada da súa vida, prolongada en diversos detalles como se viu na mesa, e no caso particular da residencia de anciáns ribadense, interminable dende hai xa abondos anos, e non rematada pero próxima a estalo na actualidade. Saíu a colación a cita de Platón 'necesitamos que os nosos dirixentes sexan cultos e decentes', algo ó que José Maríaempurrou suavemente ós políticos, ó tempo que lles amosou o camiño como dirixente veciñal, como un home incómodo, e máis incómodo por ser máis culto. Tamén, a residencia de maiores como dereito, non como doazón xenerosa dalgún poder; dereito que houbo que lembrar por medio mesmo dunha manifestación á que se convocou ó pobo de Ribadeo. Quedou claro que José María devolveu á sociedade o que a sociedade lle deu: estudos diversos, si, cunha base sólida, pero tamén un ímpetu que dentro das súas forzas convertiu en social. E lembrouse tamén que, de estar entre nós, seguiría a 'poñernos deberes' para facer un mundo mellor.
O acto, de algo máis dunha hora, cerrouse coa foto de todos os participantes que o quixeron, incluídos na mesa e na sala de butacas.
O libro xa está a venda, e coincide que en tres semanas haberá unha xornada sobre Luís Trigo, 'o gardarríos' en Mondoñedo no que a bon seguro José María terá participación.
De esquerda a dereita na foto, José Antonio Ares, Pancho Campos, Fernando suárez, Marta Rodríguez e Pablo Mosquera.

Parte da sala durante o acto.

20180602

Jose María Rodríguez Díaz


Jose María Rodríguez Díaz. Gallego bueno y generoso. Mindoniense de pro. Hoy le rendimos homenaje en La Casa del Mar de Ribadeo. Un gran Britoniense.
Alumno y Profesor en Santa Catalina, por tanto hombre de letras impregnado con ese ambiente mágico que sólo puede encontrarse en ciudades inmortales como Mondoñedo.
Uno de aquellos dignos e indispensables miembros del movimiento vecinal, que sin duda ha sido una fórmula propia del papel que corresponder tener en la participación de la democracia a la sociedad civil.
Como dijo Platón, hombre culto y decente. Estamos ante un gallego que nos deja herencia. La mejor que se puede dejar, investigando, divulgando, promocionando el patrimonio cultural de nuestro fabuloso entorno. Y digo fabuloso en el doble sentido de la palabra. Aquellas fábulas del gran Cunqueiro que justifican el slogan de Mariña mágica. Pero fabuloso entorno por todo lo que forma parte de nuestro pasado, como digna provincia en el antiguo Reino de Galicia. La decencia consiste en devolverle a la sociedad lo que está nos ha dado. Y eso lo hizo José María Rodríguez Díaz, hasta los últimos momentos. En su faceta de articulista, comentarista de radio, movilizador para las conciencias ciudadanas, predicando con su ejemplo y su iniciativa.
Pero, en mi fuero personal, me descubrió San Martiño y todo su esplendor. Nuestra Basílica Britoniense, que junto a Sargadelos, son los dos elementos patrimoniales más importantes de esta comarca que limita con Irlanda mar por medio.

Recuerdo una visita a Sargadelos, y una foto delante del cartel que Luis Seoane dedica a Ibáñez, y que siempre me ha recordado la figura del denario ibérico. Recuerdo nuestro trabajo a favor de poner en disposición el espacio socio sanitario -Una Residencia para los mayores- respondiendo al fenómeno demográfico del envejecimiento poblacional.
Este Diplomado en música sacra por el Instituto Gregoriano de París, sacerdote ordenado en 1959, ganó la oposición de salmista para la Catedral de Mondoñedo. En 1979 secularizado y funcionario del Estado.
Lo mismo defendía desde un pregón, en la Gira de Santa Cruz, al mundo rural, impactado por el sonido de la gaita. Que se esforzaba en la defensa los Faros en Isla Pancha como Patrimonio de la Humanidad. O a través de su pluma, nos animaba a seguir descubriendo y conservando nuestra raíces, de pueblo viejo y orgulloso.

Ribadeo, a ría e Ramsar

Hai máis de 5 anos, o blog 'Ría de Ribadeo' alertaba sobre degradación da ría, que a levaba á lista de espazos RAMSAR ameazados, a pesar doutras proteccións medioambientais de diverso tipo e paisaxísticas. Hai unha semana, a prensa reproducía un artigo co título 'La ría de Ribadeo podría ser expulsada del convenio Ramsar'.
O certo é que, neste tempo transcorrido, si houbo medidas cosméticas para a ría, tentando facela máis atractiva turísticamente, ó tempo que ese mesmo turismo a poñía un pouco máis contra as cordas. Mais precisamente a base dese turismo, a sustentabilidade, parece que está a fallar. Sexa o tratamento de residuos na marxe leste, o acaparamento de ría para actividades portuarias ou outras na parte oeste, a invasión da zona central durante o verán, a colonización por especies invasoras, desfeitas varias... as agresións, máis grandes ou máis pequenas, son contínuas a pesar da existencia de grupos para a súa defensa. E a ría ten unha capacidade de recuperación que se ve superada non tanto por unha acción concreta como pola acumulación de pequenas  e grandes accións de orixe humana.